آقای ظریف پایبندی یکطرفه به “ژنو” را تمام کنید

۷۲۲۸
۲۶ آذر ۱۳۹۲
۰
توافقی که دیگر نیست را فراموش کنید، راهی که هست را دریابید. ظریف گفته بود، ما هم پارلمان داریم، چطور است، همه قبل از قانونی شدن یک توافق ضرردهِ یکجانبه؛ قدرت مجلس را بیازماییم؟

۲۱ آذرماه، «وزارت خزانه داری ایالات متّحده» طیّ بیانیه ای اعلام کرد که حدود ۱۴ شرکت ایرانی و غیرایرانی و ۵ شخصیت حقیقی، بدلیل همکاری با برنامه هسته‌ای ایران، به لیست تحریم‌ها اضافه شده‌اند[۱]. در واقع چیزی کمتر از سه هفته پس از امضای «توافق ژنو»، این خبر دولت یازدهم را وارد یک شوک غیرمنتظره کرد.

459196 451 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید

بیانیه وزارت خزانه داری آمریکا مبنی بر لیست جدید تحریم برنامه هسته ای ایران

در واقع مذاکره کنندگان ارشد دولت، بارها و بارها عدم اعمال تحریم‌های جدیدتر علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در ارتباط با ایران را بعنوان یک دستاورد برای کشور معرّفی کرده بودند[۲]. این کمترین و بی‌ارزش‌ترین امتیازی بود که آمریکایی‌ها در «ژنو» آن را برابر امتیازهای باارزش ایران، معامله کردند؛ یعنی حتّی چیزی که وجود نداشت را به ایران فروختند.

ولی در حال حاضر، «محمّدجواد ظریف» می بیند که آمریکایی‌ها حتّی به چنین امتیاز بی‌ارزشی که وعده‌اش را داده بودند، نیز پایبند نیستند؛ بنابراین چه ضمانتی وجود دارد که ارکان گران‌تر توافق را اجراء کنند.

پیشتر، این حالت تعلیق، زمینه‌سازِ واکنش‌های شدید «وزیر خارجه ایران» به هرگونه زمزمه درباره تحریم‌های بیشتر شده بود. «ظریف» به «مجلّه تایم آمریکا» گفته بود که تصویب تحریم جدید باعث مرگ کامل توافقنامه خواهد شد[۳]. وی همچنین در مصاحبه اختصاصی با شبکه «NBC News» گفته بود که وجود هر تحریم جدید به معنای این است که، توافق دیگر وجود ندارد[۴].

در حالیکه طیّ هفته گذشته، رسانه‌های غالب جهانی از تلاش‌های وصف ناپذیر «جان کری» و دیگر اعضای «دولت اوباما» بخاطر پرهیز دادنِ نمایندگان «کنگره» از تصویب طرح‌های تحریمی جدید، استقبال کردند و از «کری» یک “رابین هود” بین المللی ساختند؛ فقط چند روز بعد، این خود «کاخ سفید» بود که رأساً لیست تحریم‌های ضدّایرانی را قطورتر کرد. «کری» به درستی یک “رابین هود” است، با کمی تفاوت، بجای اینکه از ظالم بدزدد و به مظلوم بدهد؛ از مظلوم می‌دزدد و به ظالم می‌دهد.

بیایید یک اعتراف شجاعانه و صادقانه داشته باشیم، سناریو، یک سناریوی حرفه‌ای، هوشمندانه و فریبکارانه بود؛ این کلاسِ آکادمیک خوبی برای همه سیاستمدارانی است که، عجله غیر منطقی آنها؛ کشورهایشان را وارد ضررهای بعدی می‌کند. سناریو از این قرار بود که، «اوباما» خواست بگوید، دولت و وزیر خارجه‌اش همچنان برابر “پلیس بد” ها (: کنگره و اسرائیل) چون کوه ایستاده‌اند و اجازه تخطّی از «توافق ژنو» را نمی‌دهند؛ با این وجود لیست جدید تحریم به معنی نقض توافقنامه نیست و «کاخ سفید»، خود پیگیر تقویت تحریم‌های قبلی است که ساختارشان در «ژنو» باقی ماند.

«جی کارنی» (سخنگوی کاخ سفید) در توضیح این مدّعا می‌گوید: «افزودن این شرکت‌ها به لیست سیاه، اقدام بر اساس تحریم‌های موجود محسوب می‌شود. «دولت اوباما» خود را موظّف به عدم تصویب هرگونه تحریم مرتبط با برنامه هسته‌ای می‌داند»[۵]. همچنین «ماری هارف» (معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا) نیز گفت: «واشنگتن به ایران اعلام کرده بود که “این معرّفی صورت خواهد گرفت” و اعتقاد ندارد که باعث خروج مذاکرات هسته ای از مسیر خود خواهد شد. ما به تقویت “تحریم‌های موجود” از جمله، از طریق تعیین مؤسّسات و افراد اضافی بر اساس آن (تحریم‌های قبلی) ادامه خواهیم داد»[۶]. همچنین «وندی شرمن»، زاویه دیگری از سناریو را روشن نمود، وی گفت: «ما بطور شفّاف به ایرانی‌ها گفته‌ایم که مذاکرات تنها درباره برنامه هسته‌ای و تحریم‌های مرتبط با فعّالیت‌های هسته‌ای بوده و اینکه تحریم‌های مربوط به حقوق بشر و فعّالیت‌های تروریستی آنها؛ هنوز روی میز است»[۷].

459195 254 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید

ادّعای سخنگوی کاخ سفید مبنی بر اینلکه لیست جدید تحریم، ناقض توافقنامه ژنو نیست

این اقدام حساب شده و هماهنگ شده توسّط دولت و «کنگره» آمریکا، سه پیام روشن برای تمام ایرانیان دارد:

۱- تقویت تحریم های موجود که ساختارشان در توافقنامه حفظ شد، با قوّت ادامه دارد و این مسئله ناقض توافقنامه نیست.

۲- تعهّدِ عدم تحریم جدید فقط در حوزه مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران بوده است، نه درباره ادّعاهای حقوق بشری و تروریستی غرب علیه ایران

۳- ایران مادامیکه تمام نگرانی‌های آمریکا –حتّی مسائل منطقه‌ای و قص علی هذا – را حلّ نکرده، باید منتظر تحریم‌های بیشتر باشد.

الآن، زمانی نیست که با بازخوانی حقوقی متن «توافق ژنو» از خود بپرسیم که آیا این اقدام آمریکا طبق سند، حقوقی و قانونی بوده یا نه؟ امروز، روزی است که باید گفته شود، “آزمون مذاکره با آمریکا” انجام شد، به پایان رسید و نمره مردودی برای آمریکا صادر شد.

از دوره رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری، گروهی سعی کردند، این محتوا را به مردم القاء کنند که می‌توان با استفاده از تجارب حقوقی- دیپلماتیک آنها، هم حقوق هسته‌ای را حفظ کرد و هم تحریم نشد، چنین تصویر شد که هم می‌توان چرخ سانتریفیوژها را چرخاند و هم چرخ کارخانه ها را. علیرغم اینکه تحریم‌های شدید دو ساله اخیر به بهانه برنامه هسته‌ای ایران بوده امّا برخی از عناصر داخلی به عمد یا سهواً اینطور وانمود کردند که، تحریم‌ها فقط مربوط به برنامه هسته ای کشور است [۸]؛ فضاسازی که رهبری معظّم انقلاب اسلامی چندین بار صراحتاً علیه آن موضع گیری کردند [۹]. این خط بعد از انتخابات نیز ادامه یافت و این تئوری که “با کدخدا (آمریکا) بستن”، راه حلّ مشکل هسته‌ای ایران است؛ به پیش رفت.

از آن روز تا بحال، سه واکنش متفاوت و عُمده نسبت به مذاکرات نوین با آمریکا در «دولت یازدهم» – و احیاناً در ماه‌های آخر دولت دهم- وجود داشته است:

اوّل- گروهی که فکر می کردند، مذاکره با آمریکا راه حلّ موضوع هسته‌ای است و جواب خواهد داد.

دوم- گروهی که به مذاکره با آمریکا خوش بین نبودند و عنوان می‌کردند که نهایتاً از دل مذاکرات دستاور خاصّی نصیب ملّت نخواهد شد، در عین حال با “آزمودن آمریکا” بطور موقّت و هدفمند مشکلی نداشتند.

سوم- کسانی که به تیم «ظریف» اعتماد نداشتند و هرگونه مذاکره موردی با آمریکا را مردود و عبور از آرمان‌ها می‌دانستند.

بحث این نیست که کدامیک از سه دسته بالا در جامعه نخبگانی و توده ای ایران در اقلّیت یا اکثریت است، بحث حتّی در اینباره نیست که کدامیک بر حق هست یا نیست[۱۰]؛ موضوع دقیقاً این است که در نقطه کنونی، همه پاسخ خود را بخوبی گرفته‌اند. آن دسته از کسانی که فرض می‌کردند، مذاکره با آمریکا با وجود «دولت اوباما» به نتیجه خواهد رسید، در همین فاصله بین امضای قرارداد و اعمال دولت آمریکا؛ به بدترین نحو ممکن شوکّه شده‌اند و برابر هزینه‌های بوجود آمده منفعل شده‌اند، لیست جدید تحریم‌ها، شکست زودهنگام فرآیند مذاکره بود.

همچنین آمریکا و “ایده مذاکره مستقیم” آزموده شدند، کم سابقه‌ترین اقدامات مانند تماس تلفنی بین رؤسای جمهور دو کشور به وقوع پیوست، و در حال حاضر نتیجه آزمون مشخّص شده؛ تجربه‌ای که روشن است و می‌تواند برای ملّت ایران پیش برنده باشد. تکلیف دسته سوم و مخالفان با هر گونه مذاکره‌ای هم که از همان ابتدا مشخّص بود.

459187 207 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید
459184 742 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید
459183 548 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید
459185 924 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید
459186 649 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید

تغییر ملموس مواضع جراید اصلاحات که پیش از تحریم های جدید، از مذاکرات ذوق زده بودند

طبق مادّه ۱۸، کنوانسیون معاهده جهانی ۱۹۶۹ م. در «وین»، چنانچه دو کشور توافقی را به امضاء رساندند، موظّفند بین زمان عملیاتی شدن توافق و امضای آن، از انجام اقداماتی که باعث مخدوش شدن حسن نیّت می شود؛ پرهیز کنند[۱۱]. ادّعای آمریکایی ها مبنی بر اینکه، تحریم های جدید در چارچوب توافقنامه بوده، بی شک نمی تواند بی اعتمادی که گسترده تر و تبدیل به گسل شده را مرتفع کند؛ بازی با کلمات شاید در بحث های حقوقی به کار بیاید ولی اصل ماجرا و مفاهیم را نمی تواند پنهان کند، اینکه هیچ حسن نیّت مذاکراتی باقی نمانده است. این موضوع تا جایی عیان بود که روسیه و حتّی «BBC فارسی» به آمریکا بخاطر تهدید توافقنامه انتقاد کردند [۱۲]. چند فرصت دیگر را باید سوزاند تا به آمریکا اجازه داده شود، که عدم حسن نیّت خود را در جامعه جهانی، قانونی- حقوقی جلوه دهد.
خطر بزرگ این است که روسیه و چین، بخاطر بازی بزرگ با آمریکا، به وتوی قطعنامه‌های تحریمی آمریکا در «شورای امنیت» مانند سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ میلادی؛ دیگر پایبند نمانند. فرصت‌ها در گذرند، فراموش نباید کرد که: “جلوی ضرر را از هر جا بگیری، منفعت است”.

چرا باید آزموده را نه یکبار، نه دو بار که صدها بار، آزمود؟! «وزارت خزانه داری آمریکا» با اقدام جدیدش، اثبات کرد که دولت این کشور در پی اعتمادسازی و تثبیت حسن نیّت نیست. بیانیه «وزارت خزانه داری آمریکا» تصریح می‌کند که لیست جدید تحریمی، بدلیل ارتباط این شرکت‌ها با برنامه هسته‌ای ایران بوده است[۱۳]، در حالیکه در متن توافق تصریح شده بود؛ تحریم‌های جدید هسته‌ای تصویب و اعمال نخواهد شد. بنابر این،گویی قرار است، همانطور که ایران با شعار “اعتمادسازی یکجانبه”، بیشتر اهرم های فشار خود را در گام ابتدایی به طرف‌های غربی داد و یک بازی اعتمادساز یکجانبه را طی کرد و باعث نتیجه بخشی «ژنو ۶» شد؛ در فرآیند انجام توافق نیز، آن را یکجانبه عملیاتی کند.

 

459178 711 آقای ظریف پایبندی یکطرفه به ژنو را تمام کنید

همکاری مجلس و دولت می تواند باعث تأدیب غرب شود

در «ژنو» چه چیز مشخّص و گران قیمتی نصیب ایران شده که “پایبندی یکجانبه” به توافق را توجیه کند؟ اگر توجیهی وجود ندارد، وقت آن است که ترمز اعتمادسازی یکجانبه به هر هدف و دلیلی که بود، کشیده شود؛ امروز کم هزینه‌تر از فرداست. توافقی که دیگر نیست را فراموش کنید، راهی که امروز هست ولی ممکن است فردا نباشد را دریابید. «وزیر خارجه کشورمان» به «مجلّه تایم» گفته بود که ما هم در ایران پارلمان قدرتمندی برای خودمان داریم، به نظر می‌رسد در فضای فعلی و قبل از قانونی و اجرایی شدن یک توافق ضرردهِ یکجانبه؛ بار دیگر مجلس شورای اسلامی وارد شود و قدرتش را به رخ غرب بکشد.



[۱] «متن کامل سند وزارت خزانه داری آمریکا درباره تحریم ۱۹ فرد و شرکت مرتبط با ایران»- «پایگاه برآورد راهبردی ایران هسته ای»- ۲۳/۹/۱۳۹۲

[۲] گزارش «جواد ظریف» از «مذاکرات ژنو ۶» در صحن علنی مجلس شورای اسلامی: «لایه مهم دیگر از توافق هسته ای با «۵+۱» در «ژنو» حفظ وضع کنونی است، یعنی طرفین توافق می کنند که در شش ماه آینده؛ اقداماتشان شرایط را شدیدتر از وضع کنونی نکند. بر اساس توافقنامه، طرف مقابل تلاش هایش برای کاهش صدور نفت ایران را متوقّف می کند. همچنین طرف مقابل، قطعنامه جدید تحریم هسته ای علیه ما در «شورای امنیت»، اتّحادیه اروپا و آمریکا صادر نمی کند»- «شبکه خبر ج.ا.ا»- ۶/۹/۱۳۹۲

[۳] مصاحبه «وزیر خارجه ایران» با «مجلّه تایم»- «خبرنگار تایم: در صورتیکه «کنگره»، تحریم جدیدی علیه ایران اعمال کند، حتّی اگر طیّ ۶ ماه عملی نشود، چه اتّفاقی خواهد افتاد؟ «ظریف»: همه توافق می میرد. ما دوست نداریم که تحت اکراه و اجبار به مذاکره بپردازیم و در صورتیکه «کنگره» تحریم های جدید اعمال کند، این نشان از فقدان جدّیت و فقدان تمایل برای دستیابی به راه حلّ از سوی آمریکاست. من از پیچیدگی های داخلی درون آمریکا آگاه هستم امّا برای من، این توجیه پذیر نیست. من پارلمان دارم و پارلمان من نیز در صورت شکست مذاکرات، قوانین مختلفی را اعمال خواهد کرد. در حال حاضر ما تلاش می کنیم که از اعضای پارلمان خود بخواهیم که مانع از این کار بشوند. دولت آمریکا ممکن است، موفّق نشود. اگر ما تلاش نکنیم، بنابر این ما نمی توانیم انتظار داشته باشیم که طرف دیگر قبول کند که ما درباره این روند جدّی هستیم»- «پایگاه خبری- تحلیلی مشرق»- ۱۸/۹/۱۳۹۲/ همچنین رجوع شود به: «ظریف: وضع تحریم های بیشتر مرگ توافق ژنو است»- «شبکه سلطنتی BBC فارسی»- ۱۹/۹/۱۳۹۲

[۴] مصاحبه اختصاصی «جواد ظریف» با «NBC News آمریکا»: «اگر تحریم های جدیدی وجود داشته باشد، دیگر توافقی وجود ندارد. این بسیار واضح است. پایان توافق، به دلیل اینکه یک طرف نمی‌تواند، یک طرف معامله را حفظ کند … مهم است که همه از فرصت استفاده کنند. همه ما می دانیم که این پنجره کوچک است که باید استفاده شود، در غیر اینصورت بسته می شود … فکر می کنم که غرب، بویژه آمریکا، باید دستکم اقدامات زیادی را برای احیای اعتماد … انجام دهد»- «خبرگزاری فارس»- ۳/۹/۱۳۹۲

[۵] «خبرگزاری مهر»- ۲۳/۹/۱۳۹۲

[۶] همان

[۷] سخنرانی رئیس هیئت مذاکره کننده آمریکا در «۵+۱» در «کمیته استماع سنا»- «باشگاه خبرنگاران جوان» به نقل از «سی اسپن»- ۲۴/۹/۱۳۹۲

 [۸] رجوع شود به: «چرا تحریم‌ها به برنامه هسته‌ای ایران ارتباط ندارد؟»- دکتر «علی یحیی زاده»- «پایگاه خبری- تحلیلی رجاء»- ۱۷/۱/۱۳۹۲

 [۹] رهبر معظّم انقلاب اسلامی در جمع مردم در بجنورد: «امروز دشمنان ما تحریم را مرتبط کرده اند به مسئله انرژى هسته ای. دروغ می گویند. آن روزى که اینها تحریم ها را برقرار کردند، انرژى هسته اى در کشور نبود؛ صحبتش هم نبود. آنچه که اینها را از ملّت ایران عصبانى می کند و به اینجور تصمیم ها وادار می کند، سرافرازى ملّت ایران است، گردنکشى ملّت ایران است. این روحیه استقلال، این روحیه قدر خود شناختن، این روحیه عدم تسلیم که به برکت اسلام و قرآن در ملّت ایران به وجود آمده، این است که آنها را عصبانى می کند؛ براى همین هم است که با اسلام بدند»- «پایگاه اطّلاع رسانی حضرت آیت الله العظمی سیّدعلی خامنه ای»- ۱۹/۷/۱۳۹۱

[۱۰] هر چند دسته ای شیوه صحیح را می رود که به منویات رهبری انقلاب اسلامی نزدیک تر است

[۱۱] کنوانسیون۱۹۶۹ وین در خصوص حقوق معاهدات: «مادّه ۱۸- الزام به خودداری از لطمه زدن به هدف و منظور یک معاهده قبل از لازم الاجرا شدن آن: یک کشور ملزم است از اقداماتی که به هدف و منظور یک معاهده لطمه وارد می کند، خودداری ورزد؛ هرگاه: الف. معاهده را به شرط تنفیذ، قبولی، یا تصویب امضاء نموده و یا اسناد تشکیل دهنده معاهده را مبادله کرده باشد؛ تا زمانی که قصدش را دایر بر عدم الحاق به معاهده تصریح نماید؛ یا ب. رضایت خود را به التزام در قبال معاهده را تصریحاً موکول به لازم الاجرا شدن معاهده کرده باشد، مشروط بر اینکه لازم الاجرا شدن آن بطور نامعقول به تأخیر نیفتد»- ارجاع از «سایت حقوقی دادخواهی»

 [۱۲] رجوع شود به: «ایران حق دارد از تحریم های جدید آمریکا ناراحت باشد»- «بی بی سی فارسی»-۳/۹/۱۳۹۲/ «اعتراضها در ایران به طویل شدن فهرست سیاه تحریم های آمریکا»- «بی بی سی فارسی»-۲۳/۹/۱۳۹۲/ «ایران: تحریم های جدید غیرسازنده و مسئولیت آن بر عهده آمریکاست- «بی بی سی فارسی»- ۲۲/۹/۱۳۹۲

[۱۳] رجوع شود به: «تصریح متن تحریم های جدید به “هسته ای بودن” علّت تحریم ها»- دکتر «علی یحیی زاده»، عضو هیئت علمی پژوهشگاه امنیت اقتصادی- «پایگاه خبری- تحلیلی رجاء»- ۲۳/۹/۱۳۹۲

انتهای مطلب

مطالب مرتبط

دیدگاه خود را بیان کنید


دو × 4 =